PROJELER

Konu

Günümüz tasarım literatürü ve pratiği, insan merkezli yaklaşımların sınırlarını sorgulayarak, insan ve insan olmayan aktörlerin etkileşimine odaklanan insan ötesi (more-than-human) tasarım paradigmalarına doğru evrilmektedir. Bu ontolojik dönüşüm, tasarımcının geleneksel tekil yaratıcı kimliğini güncellemekte ve tasarımcıyı biyolojik sistemler, yapay zeka algoritmaları veya akıllı malzemeler gibi farklı failler (agency) arasında bir arabulucu konumuna taşımaktadır. Ancak, bu teorik tartışmaların tasarımdaki pratik karşılıkları ve süreç dinamikleri henüz yeterince belgelenmemiştir. Bu proje, tasarımcının dönüşen arabulucu rolünü ve insan ötesi birlikte yaratım süreçlerini, uygulamanın gerçekleştiği doğal ortamında incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın yöntemi, nitel araştırma yöntemlerinden çoklu vaka çalışması olarak kurgulanmıştır. Proje kapsamında, insan olmayan faillerin tasarım sürecine aktif olarak katıldığı özelleşmiş tasarım laboratuvarlarına araştırma ziyaretleri gerçekleştirilecektir. Veri toplama yöntemi olarak saha gözlemi ve uygulayıcılarla yarı yapılandırılmış görüşmeler kullanılacaktır. Bu ziyaretler aracılığıyla, farklı aktörlerin yer aldığı çalışma ortamlarında tasarımcıların insan olmayan unsurlarla nasıl iletişim kurduğu, karar alma süreçlerindeki müzakere mekanizmaları ve ortaya çıkan yeni iş akışları haritalandırılacaktır. Çalışmanın özgün değeri, insan ötesi tasarım tartışmalarını soyut düzeyden çıkarıp somut üretim pratikleri üzerinden analiz etmesidir. Projeden elde edilecek bulguların, tasarımcının arabulucu rolünü tanımlayan yetkinlik setlerinin oluşturulmasına ve disiplinler ötesi yeni tasarım metodolojilerinin geliştirilmesine katkı sağlaması hedeflenmektedir.

Konu

Bu proje Endüstriyel Tasarım, İç Mimarlık ve Tekstil Mühendisliği ara kesitinde araştırmaya dayalı ve malzeme temelli ürün geliştirmeyi amaçlamaktadır. Endüstriyel Tasarım projenin kullanıcı odaklı araştırma ve ürün tasarımı süreçlerinde, İç Mimarlık projenin kullanıcıya olan mekânsal etkisinin anlaşılması sürecinde ve Tekstil Mühendisliği ise proje kapsamında kullanılacak tekstil bazlı malzeme geliştirme sürecinde katkı sağlayacak şekilde bir araya gelmektedir. Projede ambalaj sektöründe ortaya çıkan plastik atıkların atık tekstillerle takviyelendirilmesi ile kompozit malzemeler üretilecek ve bu malzemelerle tasarlanacak ürünler çevresel sürdürülebilirlik yaklaşımıyla ele alınacaktır. Proje kapsamında tasarlanacak ürünlerin sürdürülebilir çalışma ortamlarını desteklemesi planlanmaktadır. Kullanıcı odaklı tasarım bakış açısıyla örtük araştırma yöntemleri, yarı-yapılandırılmış görüşme ve inovatif tasarım araştırma yöntemlerinden kabul edilen “cultural probes” yöntemi kullanılacaktır. Bu karma yöntemlerle kullanıcılardan ihtiyaçlara, kısıtlara, beklentilere ve mekânsal etkiye dair içgörüler elde edilecektir. Malzeme Temelli Tasarım (Material Driven Design, MDD) anlayışıyla çalışma ortamını destekleyici ürünler şunları kapsamaktadır: Geri dönüşüm kutusu, aydınlatma, masaüstü set, çanta, hoparlör, kedi evi ve duvar paneli. Farklılaşan bu ürünlerle malzemenin farklı işlev, biçim ve boyutlarla mekâna olan etkisiyle birlikte tasarlanması planlanmaktadır. Bu sayede söz konusu kompozit malzemenin tasarımla dönüşen potansiyelleri derinlemesine keşfedilmiş olacak ve nihai kullanıcıların sürdürülebilir malzeme kullanımına ilişkin farkındalığı arttırılacaktır.