Konu
Bu proje, Türk makam müziğinin temel unsurları olan Perde ve PerdeÇeşni yapılarının analizi ve görselleştirilmesine dayalı bir model geliştirmeyi amaçlamıştır. TÜBİTAK 1001 programı kapsamında yürütülen Ahenk İlişkiler Ağı ile Makam Evrenini Haritalandırmak başlıklı çalışma, müzik teorisini çağdaş teknolojiyi birleştirerek makamların yapısal ilişkilerini dijital bir platformda görünür kılmayı hedeflemiştir. Bu kapsamda geliştirilen MakamNetz uygulaması, PerdeÇeşni yapıları arasındaki ilişkisel dönüşümleri ve makamlar arasındaki bağları detaylı bir şekilde analiz eden, kullanıcı etkileşimli bir arayüz sunmaktadır. Projenin teorik temelleri, Türk müziğinin tarihsel nazariyatından gelen bilgilerle zenginleştirilmiştir. Perde ve PerdeÇeşni yapılarının seyir modelleri incelenmiş, bu modeller arasında geçişlerin yapısal ortaklıklıklar dışında belirli dönüşüm prensipleri ile de gerçekleşebileceği öne sürülmüştür. Girift, Kaydırım ve Perde Eksenli olarak adlandırdığımzı bu dönüşüm tipleri, bazılarının kendi içinde farklı alttipler barındırmakta bazıları ise birleşerek Çoklu Dönüşüm?lere sebep olmaktadır. Bu dönüşüm tiplerinin teorik prensipleri açıklanırken, aynı zamanda repertuardan seçilen örneklerle desteklenmiş ve makamların müzikal işlevselliğini anlamak için yeni bir bakış açısı sunmuştur. Projenin en önemli çıktılarından biri olan Çeşni Evreni ve Makam Ağı modülleri, Perde ve PerdeÇeşni yapılarını hem teorik hem de uygulamalı bir bağlamda analiz edebilecek araçlar sağlamaktadır. Sonuç olarak, bu proje Türk makam müziği teorisine katkıda bulunmanın yanı sıra, eğitim, analiz ve bestecilik gibi alanlarda kullanılabilecek önemli bir araç geliştirmiştir. MakamNetz platformu, kullanıcıların müzikal seyir ve ahenk ilişkilerini hem teorik hem de uygulamalı olarak keşfetmelerine olanak tanımaktadır. Bu çalışma, Türk müziği mirasını modern teknolojilerle buluşturarak, müzikoloji, müzik teorisi, icra ve bestecilik alanlarında hem yenilikçi analiz yöntemleri hem de yaratıcı uygulamalar için bir zemin oluşturmuştur.