Topic
Magmatizma süreçleri, U-Th ve ilişkili Nadir Toprak Element (NTE) yatak/cevherleşme gelişiminin ilk aşamasını oluşturur. Dünya genelinde doğrudan magmatizma ile ilişkili olan yataklar, plütonik ve volkanik komplekslerde; peralkalin granitler, pegmatitler, aplitler, siyenitler, geç evre silisik sokulumlar, ultrapotasik kayalar vb. gibi farklı litolojilere bağlı olarak bulunurlar. U-Th ve ilişkili NTE zenginleşmesinin bahsi geçen elementlerce zengin kıta kabuğunun kısmi ergimesi, ileri derecede fraksiyonel kristallenme ve/veya magmatik kayaçların hidrotermal alterasyon süreçlerine bağlı olarak geliştikleri kabul edilir.
Biga yarımadası çevresinde, Oligo-Miyosen süresince etkili olan genişlemeli tektonizmanın kontrolünde Kazdağ metamorfik kompleksinin yükselmesi ile eş zamanlı olarak gelişen magmatizma, plütonik ve hipabisal birimlerin yanı sıra geniş alanlarda yüzlek veren lav ve piroklastik kayalar üretmiştir. Batıdan doğuya doğru, Kestanbol plütonu, Evciler plütonu, Eybek, Ilıca ve Çataldağ granodiyoritleri ile güneyde Kozak granodiyoriti olarak bilinen plütonik kütlelerden, yalnızca Ezine civarındaki Kestanbol plütonunun ve güneyde Ayvacık dolaylarındaki tüflerin radyoaktif anomali sergiledikleri bilinmektedir. Bölgeyi ve çevresini konu alan petroloji odaklı çalışmalarda Oligo-Miyosen yaşlı magmatik sistemlerin genellikle ortak bir magma kaynağından türediği, gelişimlerinde yitim bileşenli bir manto kaynağı, kıta altı litosferi etkisi ve kıtasal kirlenme ile fraksiyonel kristallenme (ya da AFC) olaylarının baskın olduğu rapor edilmiştir. Bu durumda birbirine çok yakın ve yaşıt; yani zaman, mekan ve hatta kökende ortak olan bu topluluklardan niçin sadece Kestanbol plütonu ve Nusratlı-Arıklı tüflerinin radyonüklidler bakımından zengin olduğu sorusu henüz cevaplanabilmiş değildir. Önerilen bu projenin temel amacı Ezine-Ayvacık dolaylarındaki magmatik birimlerde gözlenen U zenginleşmesine yol açan süreçleri tanımlayarak literatürdeki büyük eksikliği gidermektedir
Bu amaç doğrultusunda, Kuvars-monzonit bileşimli Kestanbol plütonu, plütonu kesen dayklar (pegmatit, aplit, lamprofir), plütonun batı kenarı boyunca gelişmiş lökogranitik/aplogranitik zonlar, plütonun doğu ve güney kenarı boyunca gelişmiş riyolitik dom, tüf ve andezitik/riyolitik lavlardan oluşan Oligo-Miyosen yaşlı magmatik kompleks sistematik olarak örneklenecek ve bir bütün olarak değerlendirilecektir
Bu kapsamda magmatizmanın son evre ürünleri olduğu düşünülen ancak yaşları ve kompozisyonları tam olarak bilinmeyen aplogranit, riyolitik dom ve lavlar ve bunlarla ilişkili piroklastik kayaçlar ve sinter çökelleri ilk kez bu çalışmada analiz edilecektir. Bunların yanısıra plütonu kesen eşyaşlı mafik ve lamprofirik daykları oluşturan ergiyiklerin kökenleri izotop analizleri ile araştırılacaktır.
Tüm kaya gruplarında ortak olan silikat mineralleri (hornblend , biyotit vb.) ve aksesuar mineral fazlarında ana ve iz element içerikleri belirlenerek, kısmi ergime ve magma odası süreçleri ile metasomatizma ve hidrotermal alterasyon süreçlerinin U-Th ve ilişkili NTE zenginleşmelerindeki etkisi iredelenecektir. Elde edilen tüm veri seti ile magmatik komplekste uranyum zenginleşmelerinin zamansal ve mekansal değişimi ortaya konacaktır.